Ås gard 

Solcellepaneler på Ås Gård

Senter for husdyrforsøk (SHF) er det nasjonale anlegget for gjennomføring av forsking og undervisning innan husdyrfag, veterinærmedisin og fôrteknologi. Dei har som overordna mål å sikre optimal dyrehelse og dyrevelferd, og å kunne tilby optimale utdannings- og forskingsmoglegheiter. Skape og utvikle sunn og trygg mat tilpassa framtidige klimautfordringar, og ivareta landbruk-, skog-, og kulturlandskap i tett relasjon til berekraftig matproduksjon.  

Ås gard består av fleire bygningar. Statsbygg sette opp ni bygningar og gjødselstank i 2014. 

  • Administrasjonsbygningen  - 1000m2 
  • Småfefjøset - 1600m2 
  • Grisehuset - 1750m2 
  • Kalvefjøset - 630m2 
  • Stoffskiftefjøset - 2000m2 
  • Oppdrettsfjøset - 1500m2 
  • Melkekufjøset - 2500m2 
  • Fôrsentralen - 550 m2 
  • Traktorgarasjen - 400m2 
  • Gjødseltank  

2016 

  • Plansilo  
  • Redskapshuset - 960 m2 
  • Fjørfehuset - 1400m2  

Etter at ein hadde vedteke at Veterinærutdanninga skulle flyttast til Ås, starta diskusjonen om kvar på campus det nye anlegget skulle liggje. Kjerringjordet og Søråsjordet var heite alternativ, men det vart vedteke at anlegget skulle leggjast mellom Nordskogen og Urbygningen. I dette området hadde Senter for Husdyrforsøk (SHF) alle sine fasilitetar. Deriblant Låven, som for mange i Ås vart oppfatta som eit landemerke. Alt måtte rivast for å gje plass til Veterinærbygningen, og etablering av eit nytt gardsbruk vart eit naturleg første trinn i Statsbyggprosjektet «Campus Ås». 

På grunn av smittereglar var det viktig å ha dei friske dyra i god avstand frå sjuke dyr. Når ein valde tomt, vart avstand diskutert og ein landa på at det var tilstrekkeleg at dei friske dyra var om lag 1 kilometer frå Veterinærbygningen. Dette medførte at Ås gard vart etablert ved Syverudveien aust for Nordskogen. Prosjektet vart gjennomført som ein samspelsentreprise med Skanska. Prosjektet kom på ca. 300 millionar kroner. På grunn av nedskjeringar i prosjektet vart fasilitetar for fjørfeforsking, siloanlegg og reiskapshus kutta, og difor ikkje oppført av Statsbygg. 

Geiter – på beite på Ås gård.
Avbildet:
Sverre Hjelle

32 bygningar vart rivne 

NMBU hadde 27 bygningar som vart drive av Senter for husdyrforsøk før bygginga. Alle vart rivne.  

Ei gammal historie som knyter seg til eit av skura som vart rivne, var at alle som gifta seg medan dei var tilsette ved gardsbruket ved Norges Landbrukshøgskole skulle overnatte i skuret natta før bryllaupet. Dette prosjektet sette ein endeleg stoppar for den tradisjonen. 

Stoffskiftefløyen erstatta Stoffskiftefjøset som Fakultet for biovitskap brukar og som låg rett ovanfor Husdyrfagbygninga. Dette arealet vart lagt til Ås gard. 

Fiskelaboratoriet vart reetablert i «Det nye grisehuset» i ein eigen entreprise med Sandli Bygg frå Ørje. Prosjektet kom på om lag 70 millionar. Fakultet for biovitskap brukar dette anlegget som ligg sørvest for Veterinærbygningen. 

Allereie i 2011 starta riving av areal. I samband med at Statkraft Varme etablerte sitt fjernvarmeanlegg på campus, vart fem av bygningane som vart brukt i pelsdyrforsking rivne, og eitt flytta til Syverud. Totalt sett skulle altså Ås gard erstatte 32 bygningar. 

Liste over bygningar som er rivne

  • 041 Stoffskiftebygningen (Ble brukt av BIOTEK ikke SHF) 
  • 051 Driftsbygningen 
  • 061 Gårdsverkstedet 
  • 071 Sauefjøset 
  • 172 (huset bak sauefjøset) 
  • 081 Tallefjøset 
  • 082 Fiskelabben (den gamle) 
  • 083 Plateverkstedet 
  • 101 Geitefjøs 
  • 111 Husdyrfagbygningen 
  • 112 Busehuset 
  • 113 Redskapshus 
  • 114 Øvre fjøs 
  • 115 Ventilasjonshuset 
  • 116 Redskapshus nye 
  • 121 Kyllinghuset 
  • 122 Slottet (nødstrømsaggregat) 
  • 133 Hall 2 Pelsdyrforsøksbygningen  (flyttet til Syverud 2011-2012) 
  • 134 Minkhusene (Revet 2011-2013 i forbindelse med etablering av SVAS fjernvarmeanlegg) 
  • 135 Revehallen (Revet 2011-2013 i forbindelse med etablering av SVAS fjernvarmeanlegg) 
  • 137 Revehall 1 (Revet 2011-2013 i forbindelse med etablering av SVAS fjernvarmeanlegg) 
  • 138 Revehall 2 (Revet 2011-2013 i forbindelse med etablering av SVAS fjernvarmeanlegg) 
  • 139 Minkhall (Revet 2011-2013 i forbindelse med etablering av SVAS fjernvarmeanlegg) 
  • 141 Sus Scora 
  • 161 Grisehus øst 
  • 162 Grisehus vest 
  • 163 Redskapshall 
  • 164 Skur (på sauebeitet) 
  • 171 Kaninhuset 
  • 172 Søndre hønsehus 
  • 174 Hønsehus nordre 
  • 182 Redskapshus 

Nokre av bygningane som vart rivne og erstatta med nye Ås gard i 2014. Foto: Håkon Sparre.